COP31 tarihin en uzun iklim zirvesi olarak sona erdi: Bakan Kurum’dan uzlaşı sağlanamamasına eleştiri

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), tarihin en uzun süren BM iklim zirvesi olarak 14’üncü gününde sona erdi. Örtü kararında uzlaşı sağlanamayan konferansın kapanışında konuşan COP31 Başkanı, Çevre, Şehirc...

COP31 tarihin en uzun iklim zirvesi olarak sona erdi: Bakan Kurum’dan uzlaşı sağlanamamasına eleştiri
Haberler'de Abone Ol

Antalya’da düzenlenen Birleşmiş Milletler İklim Değişikliği Çerçeve Sözleşmesi 31. Taraflar Konferansı (COP31), tarihin en uzun süren BM iklim zirvesi olarak 14’üncü gününde sona erdi. Örtü kararında uzlaşı sağlanamayan konferansın kapanışında konuşan COP31 Başkanı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Murat Kurum, "Maalesef bazı ülkelerimiz bu tarihi sorumluluğun gerektirdiği gayreti ve esnekliği gösteremedi. Dünya beklemiyor. Afetler beklemiyor. Gelecek kuşaklar beklemiyor" dedi.

Türkiye’nin başkanlığını, Avustralya’nın ise müzakereler başkanlığını yürüttüğü COP31, Antalya’da 9 Kasım’da başlayan görüşmelerin 22 Kasım’a kadar uzamasının ardından sona erdi. EXPO 2016 Antalya yerleşkesindeki Anadolu Salonu’nda gerçekleştirilen kapanış genel kurulunda, fosil yakıtlardan uzaklaşma, emisyon azaltımı ve iklim finansmanı başlıklarında yaşanan görüş ayrılıkları nedeniyle Antalya Mutabakatı olarak da anılan örtü kararında uzlaşı sağlanamadı. Planlanan kapanış tarihini iki gün aşan konferans, tarihin en uzun süren BM iklim zirvesi olarak kayıtlara geçti. Örtü kararı kabul edilemezken, adil geçiş, küresel uyum hedefi ve iklim finansmanı çalışma programları gibi diğer gündem maddelerinde çeşitli kararlar alındı.

"Bazı ülkelerimiz gereken gayreti ve esnekliği gösteremedi"

Kapanış genel kurulunun sonunda delegelere hitap eden Bakan Kurum, Antalya’da iki haftayı aşkın süredir yoğun müzakereler yürütüldüğünü belirterek, bazı ülkelerin uzlaşı konusunda yeterli esnekliği göstermediğini ifade etti. Kurum, "İki hafta boyunca burada büyük uğraşlar verdik. Bu salonda geçen her saatin dünyanın başka bir köşesinde yaşanan büyük bir insanlık meselesine karşı geldiğini bilen biri olarak şunu açıkça söylemek istiyorum. Maalesef bazı ülkelerimiz bu tarihi sorumluluğun gerektirdiği gayreti ve esnekliği gösteremedi. Ancak ortak geleceğimizi ilgilendiren böylesine hayati bir meselede bütün tarafların çözüm için daha fazla sorumluluk üstlenmesini beklerdik. Çünkü iklim değişikliği bizim müzakere takvimimize göre ilerlemiyor. Dünya beklemiyor. Afetler beklemiyor. Gelecek kuşaklar beklemiyor. Ortaya koyduğumuz eylem gündemi, geliştirdiğimiz iş birlikleri ve kurduğumuz uluslararası ortaklıklar bu emeğin kalıcı kazanımlarıdır" diye konuştu.

"Aldığımız kararları zamanında uygulamak insanlara karşı sorumluluğumuzdur"

Konferans boyunca yürütülen çalışmaları değerlendiren Kurum, dünyanın farklı bölgelerinde yaşanan afetlere dikkat çekti. İspanya ve Fransa’daki sıcak hava dalgaları ile orman yangınlarını, Nepal’deki buzul kaynaklı seli ve İstanbul’da yaşanan şiddetli yağışları hatırlatan Kurum, "Bu vesileyle afetlerde yakınlarını kaybeden ailelerin acısını paylaştığımı ifade etmek istiyorum. Bu afetler bize gösteriyor ki burada birlikte aldığımız kararları zamanında uygulamak, insanlara karşı sorumluluğumuzdur. Bu sorumluluğu hep birlikte üstlendik. Antalya’da rekor katılımcıyı ortak bir amaç etrafında buluşturduk ve Mavi Bölge ile Yeşil Bölge’de düzenlediğimiz etkinliklerle iklim hedeflerini somut projelere dönüştürecek iş birliklerini geliştirdik" dedi.

"Diyalog, uzlaşı ve aksiyon derken kastettiğimiz buydu"

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı, Avustralya Müzakereler Başkanlığı ve BM İklim Değişikliği Sekretaryası arasında yakın eşgüdüm içerisinde çalışıldığını belirten Kurum, taraflarla ve gözlemci kuruluşlarla düzenli istişareler yürütüldüğünü ifade etti. Son günlerde devam eden görüş ayrılıklarının giderilmesi amacıyla divanı topladıklarını anlatan Kurum, "Bakanları, müzakere gruplarını ve gözlemci temsilcilerini aynı salonda dinledik. Her heyete atabileceği adımı, ihtiyaç duyduğu desteği ve başka bir heyetin hangi önerisine katkı verebileceğini sorduk. Diyalog, uzlaşı ve aksiyon derken kastettiğimiz çalışma buydu. Bir ülkenin önündeki engeli başka bir ülkenin sunabileceği imkanla buluşturduğumuzda uzlaşı için alan açılıyor" şeklinde konuştu.

Kadınların, gençlerin ve iklim değişikliğinden en ağır biçimde etkilenen toplulukların beklentilerini de çalışmalara taşıdıklarını belirten Kurum, farklı ülkelerin kalkınma ihtiyaçlarını gözeterek ortak iklim eylemini güçlendirmeye çalıştıklarını söyledi.

"Yaklaşık 80 ülke yüzde 35 elektrifikasyon hedefini destekledi"

COP31’in bir uygulama konferansı olması amacıyla eylem gündemini 10 öncelik etrafında oluşturduklarını belirten Bakan Kurum, enerji dönüşümündeki önemli sonuçlardan birinin "35’e 35 küresel elektrifikasyon" taahhüdü olduğunu söyledi. Kurum, "Dünya enerji tüketiminin yarısından fazlasını temsil eden yaklaşık 80 ülke, elektriğin küresel nihai enerji tüketimindeki payını 2035 yılına kadar yüzde 35’e çıkarma yönündeki ortak hedefimize destek verdi" dedi.

Elektrifikasyonun yalnızca siyasi taahhütlerle sınırlı kalmadığını belirten Kurum, 150’den fazla ülke ve Avrupa Birliği ile 37 şehir ve 260’tan fazla şirketin somut çalışmalarının Antalya’da gündeme taşındığını ifade etti. Uluslararası Enerji Ajansının analizlerine değinen Kurum, söz konusu küresel hedefe ulaşılmasının 2035 yılında yıllık 8 milyar ton emisyon azaltımı ve 400 milyar dolarlık enerji ithalatı tasarrufu potansiyeli taşıdığını söyledi.

Sıfır Atık’ta yüzde 15 döngüsel malzeme hedefi

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın eşi Emine Erdoğan’ın öncülüğünde Türkiye’de gelişen Sıfır Atık Hareketi’nin Antalya Liderler Zirvesi’nin gündemine taşındığını belirten Kurum, şöyle konuştu:

"2035’e kadar belediye katı atık miktarındaki artış hızını yarı yarıya indirmeyi ve üretimde döngüsel malzeme kullanımını en az yüzde 15’e çıkarmayı hedefledik. Belediyeler ve üreticilerle israfın önlenmesini, kaynakların ekonomiye yeniden kazandırılmasını ve organik atıklardan kaynaklanan metan salınımının azaltılmasını ele aldık. Denizleri ve okyanusları korumak için Antalya’da Mavi COP anlayışını ortaya koyduk. Rio Sinerjileri çalışmalarımızla iklim değişikliği, biyolojik çeşitlilik kaybı ve çölleşmeyle mücadele arasında daha geniş bir iş birliği kurmayı hedefledik."

İklim planlarının yatırıma dönüştürülmesinin uzun zaman alabildiğine dikkat çeken Kurum, bu süreci hızlandırmak amacıyla İklim Uygulama Köprüsü girişiminin geliştirildiğini söyledi. Kurum, "Etiyopya, Fiji, Endonezya, Pakistan ve Özbekistan ilk pilot ülkelerimiz oldu. Her ülkenin kendi önceliklerinden başlayarak proje hazırlığını, teknik desteği ve uygun finansman arayışını birlikte yürüteceğiz" dedi.

"Konferans burada sona eriyor, sorumluluğumuz devam ediyor"

Türkiye’nin COP31 Başkanlığı kapsamındaki sorumluluğunun konferansın ardından da devam edeceğini vurgulayan Kurum, "Konferans burada sona eriyor. Türkiye’nin COP31 Başkanlığı olarak sorumluluğu devam ediyor. Önümüzdeki dönemde Antalya’da duyurduğumuz girişimleri ortaklarımızla birlikte izleyeceğiz. Biz Türkiye’de insanların emeklerini birleştirip ortak bir işi tamamlamasına imece deriz. Bir şehrin ihtiyacını belediyesi bilir. Bilim insanı riski ölçer. Finans kuruluşu yatırımın önünü açabilir. Bu katkılar aynı yerde buluştuğunda yıllardır bekleyen bir iş yapılabilir. Antalya’da başlattığımız imeceyi böyle sürdürelim" ifadelerini kullandı.

Antalya halkına teşekkür kararı üç ayrı toplantıda kabul edildi

Kapanış genel kurulunda Etiyopya temsilcisinin önerisiyle Türkiye Cumhuriyeti Hükümeti’ne, Avustralya Hükümeti’ne ve Antalya halkına teşekkür edilmesini öngören karar taslakları da görüşüldü. Konferansın düzenlenmesine sağlanan katkılar ve gösterilen misafirperverlik nedeniyle teşekkür edilmesini içeren kararlar, Taraflar Konferansı (COP), Kyoto Protokolü Taraflar Toplantısı (CMP) ve Paris Anlaşması Taraflar Toplantısı (CMA) tarafından ayrı ayrı, itiraz olmaksızın kabul edildi.

"Randevu isteyen her delegeyle görüştük"

Kapanış oturumlarında Gana temsilcisinin sözünün kesilmesiyle ilgili yaşanan tartışmaya da değinen Kurum, böyle bir niyetlerinin olmadığını belirterek, bütün ülkelerin görüşlerini özgürce ifade edebilmesini önemsediklerini söyledi. Kurum, "Hangi grup görüşmek isterse, hangi delege bizden randevu istese verdik, görüştük. Uzlaşı için zemin oluşturmaya gayret gösterdik. Ve sonuna kadar da bu gayreti göstermeye devam edeceğiz. Tekrar Gana Devleti’nden, kıymetli bakanımızdan da yanlış anlamadan dolayı affımızı, özrümüzü kendilerine sunuyoruz" ifadelerini kullandı.

Daha sonra Afrika Grubu adına söz alan Gana temsilcisi, Kurum’un özrünü kabul ettiğini ve iki ülkenin dost ülke olduğunu dile getirdi.

"Dünya böyle bir anın tekrarını kaldıramaz"

BM İklim Değişikliği İcra Sekreteri Simon Stiell, COP31’de örtü kararında uzlaşı sağlanamamasından duyduğu hayal kırıklığını dile getirerek, iklim değişikliğinin etkilerinin dünya genelinde ağırlaşmaya devam ettiğini söyledi. İklim müzakerelerinde bilimin esas alınması gerektiğini vurgulayan Stiell, "İklim değişikliğinin etkileri dünya genelinde giderek ağırlaşıyor. Fosil yakıtların maliyetleri bütün ekonomilerde enflasyonu körüklüyor. Küresel sıcaklık artışının 1,5 derece sınırını aşması yaklaşıyor. Dünya, böyle bir anın tekrarını kaldıramaz. Müzakere sürecimizin kuralları ve geçmiş uygulamaları, yaklaşık 200 ülkeyi bir araya getirmek üzere tasarlandı. Son on yılda defalarca gördüğümüz gibi bu süreç sonuçlar ortaya koyabiliyor" dedi.

Sistemin modernleştirilmesi ve reforme edilmesi gerektiğini ifade eden Stiell, COP31’de adil geçiş başta olmak üzere önemli kararların kabul edildiğini, eylem gündeminde ise altı eksende somut ilerleme sağlandığını söyledi. Stiell, tarım ve gıda sistemleri, şehirlerin iklim değişikliğine karşı dayanıklılığı ve elektrifikasyon alanındaki çalışmalara dikkat çekti.

"Derin bir hayal kırıklığı"

COP31 Müzakereler Başkan Yardımcısı ve Avustralya Başmüzakerecisi Dr. Sally Box ise, örtü kararında uzlaşı sağlanamamasını değerlendirdi. Tarafların görüşlerini yakınlaştırmak amacıyla son saatlere kadar çalıştıklarını belirten Box, "Ancak sonuçta tarafların tutumları uzlaştırılamadı. Bu, derin bir hayal kırıklığıdır. Uzlaşıya dayalı bir süreçte, taraflar görüşlerinde ilerleme sağlayamadığında hiçbir başkanlık veya müzakere ekibi kendi başına bir anlaşma sağlayamaz" dedi.

Adil geçiş, iklim finansmanı çalışma programları ve Uyum Fonu’nun Paris Anlaşması kapsamındaki işleyişine yönelik önemli kararlar alındığını ifade eden Box, Türkiye ve Avustralya’nın konferans boyunca tek ekip anlayışıyla çalıştığını belirterek, Bakan Kurum’a ve Türk heyetine teşekkür etti.

Örtü kararında uzlaşı sağlanamadı, finansman eleştirileri öne çıktı

Kapanış genel kurulunda Avrupa Birliği, Panama, Marshall Adaları, Norveç, Vanuatu ve Belize’nin aralarında bulunduğu taraflar, fosil yakıtlardan uzaklaşma, 1,5 derece hedefi ve iklim finansmanına ilişkin düzenlemeleri yetersiz buldukları gerekçesiyle örtü kararına itiraz etti. Bazı ülkeler ise eksikliklerine rağmen Başkanlık tarafından sunulan metnin kabul edilmesini destekledi. Örtü kararında uzlaşı sağlanamaması nedeniyle bu metinde yer alan bazı hedefler resmî karara dönüşmezken, emisyon azaltımı çalışma programı ve Küresel Çevre Fonu’na (GEF) yönelik yönlendirmeler konusunda da anlaşmaya varılamadı.

Afrika Grubu adına konuşan Gana temsilcisi, uyum finansmanı ve emisyon azaltımı alanlarında beklentilerinin karşılanmadığını belirtti. Kenya temsilcisi ise gelişmekte olan ülkelerin finansman taleplerine yeterli karşılık verilmediğini savunarak, "Afrika buraya finansman için geldi. Ancak finansman konusunda kapılar tamamen kapandı" dedi.

Kadınlar, gençler, yerel yönetimler, özel sektör ve çevre örgütleri adına konuşan temsilciler de fosil yakıtlardan uzaklaşma, iklim finansmanı, adil geçiş ve 1,5 derece hedefi konusunda daha güçlü sonuçlar alınması gerektiğini vurguladı.

COP32, Etiyopya’da düzenlenecek

Gelecek dönem COP32 Başkanlığı adına konuşan Etiyopya temsilcisi, uluslararası iklim iş birliğinin devam etmesi ve Antalya’daki çalışmaların somut sonuçlara dönüştürülmesi gerektiğini söyledi. Temsilci, "COP32, Umut COP’u olacaktır. Ancak soyut bir umuttan söz etmiyoruz. İş birliğine dayanan, güvenle güçlenen ve somut sonuçlarla inandırıcılık kazanan bir umuttan söz ediyoruz" dedi.

"Tıkanan müzakereleri tüm dünyanın takdirine bırakıyorum"

Kapanış genel kurulunun sonunda yeniden delegelere hitap eden Bakan Murat Kurum, müzakere sürecinde samimiyetle gayret gösteren bütün ülkelere, müzakerecilere, bakanlık çalışanlarına, Avustralya heyetine ve BM İklim Değişikliği Sekretaryasına teşekkür etti. Kurum, "Bugün burada yaşananları, tıkanan müzakereleri ve süreçleri tüm dünyanın ve insanlığın takdirine bırakıyorum. Az sonra vuracağım tokmak bu oturumu kapatacaktır. Ancak mücadelemiz devam edecektir" dedi.

İHA

İHA

Yorumlar 0

Yorumunuz moderatör onayından sonra yayınlanacaktır.

Henüz onaylanmış yorum bulunmuyor.