Çocukların bebeklik döneminde doğal kabul edilen parmak emme ve emzik kullanma alışkanlıkları, uzun süre devam ettiğinde diş ve çene gelişimini olumsuz etkileyebiliyor.
Çocuk Diş Hekimi Dr. Öğr. Üyesi Şebnem N. Koçan, özellikle 3 yaş civarında bu alışkanlıkların bırakılması gerektiğini belirterek aileleri çocuklarını azarlamadan, sabırlı ve kararlı davranmaya çağırdı.
Bebeklerin kendilerini sakinleştirmek ve güvende hissetmek amacıyla geliştirdikleri parmak emme ve emzik kullanma alışkanlıkları, ilerleyen yaşlarda ağız ve diş sağlığı açısından sorun oluşturabiliyor.
Uzmanlar, özellikle uzun süreli ve sık tekrarlanan emme davranışlarının dişlerin dizilimini ve çenelerin gelişimini etkileyebileceğine dikkat çekiyor.
Üsküdar Üniversitesi Diş Hastanesi Çocuk Diş Hekimi Dr. Öğr. Üyesi Şebnem N. Koçan, çocuklarda görülen bu alışkanlıkların hangi durumlarda risk oluşturduğunu ve ailelerin nasıl hareket etmesi gerektiğini anlattı.
Emzik, biberon ve parmak emmenin bebeklik döneminde doğal davranışlar olduğunu belirten Koçan, önemli olanın alışkanlığın ne kadar sürdüğü, hangi sıklıkla tekrarlandığı ve ne kadar yoğun gerçekleştirildiği olduğunu ifade etti.
Parmak Emme Alışkanlığı 3 Yaş Civarında Bırakılmalı
Uzun süre devam eden emme alışkanlıklarının zaman içerisinde dişlerin konumunda ve çene yapısında değişikliklere neden olabileceğini belirten uzman, bu davranışların yaklaşık 3 yaş civarında bırakılmasının önerildiğini söyledi.
Ancak yalnızca çocuğun yaşına bakılarak değerlendirme yapılmasının yeterli olmadığını vurgulayan Koçan, alışkanlığın sıklığının ve ağız yapısında herhangi bir değişiklik meydana gelip gelmediğinin de dikkate alınması gerektiğini belirtti.
Parmak emme ve emzik kullanımının uzun süre devam etmesi durumunda ön dişlerin birbirine temas etmemesi olarak tanımlanan açık kapanış sorunu görülebiliyor.
Bunun yanında üst ön dişlerin öne doğru konumlanması, üst ve alt dişler arasındaki yatay mesafenin artması ve bazı çocuklarda arka dişlerin kapanışında bozukluklar oluşması da mümkün.
Parmağın sürekli ağız içerisinde aynı noktaya yerleştirilmesinin dişlere ve çevre dokulara devamlı kuvvet uyguladığını belirten uzman, bu durumun uzun vadede dişlerin dizilimini ve çene gelişimini etkileyebileceğini kaydetti.
Süt Dişlerindeki Sorunlar Kalıcı Dişleri de Etkileyebilir
Çocukların süt dişlerinin geçici olduğu düşüncesiyle ihmal edilmemesi gerektiğini vurgulayan Koçan, bu dişlerin büyüme ve gelişme sürecinde önemli görevler üstlendiğini söyledi.
Yaklaşık 11-12 yaşına kadar çiğneme işlevinin önemli bir bölümünün süt dişleriyle gerçekleştirildiğine dikkat çeken uzman, süt dişlerindeki çürüklerin beslenme ve ağız sağlığını olumsuz etkileyebileceğini ifade etti.
Süt dişlerinin sağlıklı olmasının konuşma, çiğneme ve çene gelişimi açısından önem taşıdığını belirten Koçan, erken diş kayıplarının kalıcı dişlerin sürmesini de etkileyebileceğini söyledi.
Özellikle erken çekilen süt dişlerinin ardından gerekli durumlarda yer tutucu kullanılmamasının, kalıcı dişlerin yanlış konumda çıkmasına veya sürme problemlerine yol açabileceği uyarısında bulundu.
Parmak ve emzik emmenin yanı sıra dudak veya dil emme, dil itimi, tırnak yeme ve dişlerin arasına kalem gibi yabancı cisimler yerleştirme alışkanlıklarının da uzun süreli ve yoğun olduğunda ağız yapısını olumsuz etkileyebileceğini belirtti.
Ortodontik emziklerin de tamamen risksiz olmadığını ifade eden uzman, emziğin şeklinin bazı olumsuz etkileri azaltabilmesine rağmen uzun süreli kullanımın oluşturabileceği sorunları bütünüyle önleyemeyeceğini söyledi.
Çocuğu Azarlamak ve Cezalandırmak Doğru Değil
Parmak emme alışkanlığını bırakmanın emzik kullanımına göre daha zor olabildiğini belirten Koçan, bunun nedeninin çocuğun parmağına her zaman ulaşabilmesi olduğunu anlattı.
Özellikle gün içerisinde sık sık parmak emen çocukların alışkanlıklarının dikkatle takip edilmesi gerektiğini ifade eden uzman, ailelerin sert ve ani müdahalelerden kaçınmasını önerdi.
Çocukların parmak emmeyi kimi zaman sakinleşmek veya uykuya geçmek için kullandığını belirten Koçan, azarlama, utandırma ve cezalandırmanın uygun yöntemler olmadığını vurguladı.
Bunun yerine alışkanlığın hangi durumlarda ortaya çıktığının anlaşılması ve çocuğun rahatlamasına yardımcı olacak farklı rutinler oluşturulması gerektiğini söyledi.
Uyku öncesinde sakinleştirici etkinliklerin tercih edilmesi, olumlu davranışların desteklenmesi ve ailelerin tutarlı hareket etmesinin süreci kolaylaştırabileceğini belirten uzman, emziğin bırakıldıktan birkaç gün sonra yeniden verilmesinin alışkanlığın sona ermesini geciktirebileceğini ifade etti.
Koçan, çocukların yaşlarına ve gelişim özelliklerine uygun yöntemlerin tercih edilmesini önerirken, dişlerin diziliminde veya çene yapısında değişiklik fark edilmesi durumunda çocuk diş hekimine başvurulmasının önem taşıdığını belirtti.
